ANEO Αρχείο Διατηρητέων Κτηρίων

1. Υπ. Μακεδονίας Θράκης ΥΜΑΘ

Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2020

Μέγαρο Κοένκα & Σαούλ, Ι. Δραγούμη 33, Καποδιστρίου 2 & Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη από street View (2011)

Σχέδιο όψης
Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Διεύθυνση : Ι. Δραγούμη 33, Καποδιστρίου 2 & Πάικου 6, Θεσσαλονίκη

Επωνυμία : Μέγαρο Κοένκα & Σαούλ

Αρχιτεκτονική τάση : Εκλεκτικιστικό

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσσέ (Πολιτικός Μηχανικός)

Περιγραφή :

Αξιόλογο κτίριο με χαρακτηριστικά εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, πανταχόθεν ελεύθερο με ισόγειο και δύο ορόφους. Το ισόγειο οργανώνεται με μεγάλα ορθογωνικά ανοίγματα των καταστημάτων και διαχωρίζεται από τους ορόφους με αξιόλογο μεταλλικό στέγαστρο. Οι όψεις διαμορφώνονται σε στήλες με κατακόρυφους πεσσούς με κυφώσεις και οργανώνονται συμμετρικά με την εναλλαγή μικρότερων και μεγαλύτερων ανοιγμάτων (εξωστόθυρες με μικρούς εξώστες). Φυτικές ανάγλυφες διακοσμήσεις πάνω από τα ανοίγματα διαμορφώνουν ένα είδος στέψης ενώ το κτίριο στέφεται με ελαφρά προεξέχον γείσο.

Η υπ. αριθ. 1245/18.9.1925 οικοδομική άδεια αφορούσε κτίριο με υπόγειο, ισόγειο με μεσοπάτωμα και τρεις ορόφους, με δυνατότητα προσθήκης τετάρτου. Οικοδομήθηκαν ωστόσο μόνον οι δύο όροφοι. Στο ισόγειο διαμορφώθηκαν έντεκα καταστήματα, καθώς και η είσοδος στους ορόφους του κτιρίου, επί της Ίωνος Δραγούμη (στη θέση της εισόδου δημιουργήθηκε κεντρικό κατάστημα, όταν σταμάτησαν να χρησιμοποιούνται οι όροφοι). Τέλος, σε καθέναν από τους δύο ορόφους διαμορφώνονταν κατ’ αναλογία έντεκα γραφεία.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Αρχικοί ιδιοκτήτες ήταν οι Δαυίδ Κοένκα του Γκεδαλιά, έμπορος υφασμάτων, ο Δαυίδ Ι. Αρδίτης, επίσης υφασματέμπορος, και ο Ισαάκ (Ιζακίνο) Ναβάρρο, έμπορος μετάλλων.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο με την απόφαση

YMAK 3428/30-09-2016 Φ.Ε.Κ. 229/ΑΑΠ/04-11-2016).

Πηγές

2. Ιστοσελίδα http://www.salonikajewisharchitecture.com

3. Ιστοσελίδα https://thessarchitecture.wordpress.com

Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2020

οικοδομή Χανανέλ Ναάρ, Αγ. Μηνά 4, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη από street View (2011)

Λεπτομέρεια πόρτας
Πηγή : https://thessarchitecture.wordpress.com

Λεπτομέρεια όψης
Πηγή : https://thessarchitecture.wordpress.com

Σχέδιο όψης-τομής
Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Διεύθυνση : Αγ. Μηνά 4, Θεσσαλονίκη

Επωνυμία : οικοδομή Χανανέλ Ναάρ

Χρόνος Κατασκευής : 1925

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσσέ

Περιγραφή :

Το κτίριο αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο και δύο ορόφους εργαστηρίων. Στο ισόγειο διαμορφώνονται δυο καταστήματα, ένα μεγαλύτερο στη δυτική πλευρά του κτιρίου και ένα μικρότερο στην ανατολική. Οι όροφοι στέγαζαν εργαστήριο άγνωστου αντικειμένου.

Η λιτή όψη επί της οδού Αγίου Μηνά μοιράζεται σε τρία φατνώματα από τα κατακόρυφα φέροντα στοιχεία. Το ισόγειο λειτουργεί ως βάση του κτιρίου, ενώ οι δυο όροφοι σχεδιάζονται ως σύνολο, με τα υποστυλώματα να αναπτύσσονται σε όλο το ύψος των δυο ορόφων, τα δε ανοίγματα του τελευταίου ορόφου φέρουν τοξωτό ανώφλι. Στοιχεία Αρτ Νουβώ διακοσμούν το στηθαίο του κτιρίου καθώς και τα θωράκια στις ποδιές των ανοιγμάτων του 2ου ορόφου.

Τα ανοίγματα είναι ορθογωνικά στο ισόγειο και στον πρώτο όροφο και έχουν τοξωτά ανώφλια στον δεύτερο όροφο. Τέσσερις ψευδοπαραστάδες συντελούν στον τριμερισμό της όψης στους ορόφους.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Κτίστηκε το 1925.

Αρχικός ιδιοκτήτης ήταν ο Χανανέλ Εμμανουέλ Ναάρ. Ήταν μέλος της εταιρίας «Ναάρ Χανανέλ και Σία». Ο Χανανέλ Ναάρ του Εμμανουήλ είχε ιδρύσει επιχείρηση χαρτικών στα 1900. Μέχρι το 1932 ήταν συνέταιρος με τους αδελφούς του Αβραάμ και Μωυσή Ναάρ του Εμμανουήλ. Το 1937 η εταιρεία αυτή διαλύθηκε και ο Ναάρ κράτησε το χαρτοπωλείο μαζί με το γιο του, Εμμανουήλ. Το επέταξαν οι γερμανικές αρχές κατοχής το Δεκέμβριο του 1942.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση

ΥΠΠΕ ΔΙΛΑΠ/Γ/1725/33407/19-07-1983 ΦΕΚ 527/Β/08-09-1983

Πηγές

http://listedmonuments.culture.gr

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2020

Βοσπόριο Μέγαρο, Αριστοτέλους 8, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη
Πηγή : https://odosell.blogspot.com

Λεπτομέρεια όψης
Πηγή : https://odosell.blogspot.com

Λεπτομέρεια εισόδου
Πηγή : https://thessarchitecture.wordpress.com

Διεύθυνση : Αριστοτέλους 8, Θεσσαλονίκη

Επωνυμία : Βοσπόριο Μέγαρο

Αρχιτεκτονική τάση : Εκλεκτικιστικό

Χρόνος Κατασκευής : 1922

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσσέ (Πολιτικός Μηχανικός)

Περιγραφή :

Πρόκειται για ένα πενταώροφο κτίριο, εκλεκτικιστικό, με επιρροές νεοβυζαντινές και art nouveau, με μικρή στοά που βγάζει σε ένα αίθριο.
Αποτελείται από ισόγειο και 4 ορόφους. Ουσιαστικά πρόκειται για δυο δίδυμα κτίρια, όμοια τόσο στην πρόσοψη όσο και στην διαμόρφωσή τους. Η κάτοψη έχει σχήμα Π, με έναν κεντρικό διάδρομο εκατέρωθεν του οποίου αναπτύσσονται τα δυο κτίρια. Στους ορόφους ενώνονται με μπαλκόνι. Η πρόσοψη οργανώνεται συμμετρικά, εκατέρωθεν κεντρικού άξονα, με 2 τριμερή τμήματα. Ο κεντρικός άξονας του κάθε κτιρίου τονίζεται με την τοποθέτηση πολυγωνικού έρκερ στον 3ο όροφο που δημιουργεί σκεπαστό εξώστη στον 4ο. Διαφοροποίηση στα ανοίγματα, με παράθυρα και εξωστόθυρες με εξώστες αλλά και σειρά πεσσών στον τελευταίο όροφο.
Στο εσωτερικό, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες είναι οι θύρες εισόδου σε καθένα από τα δυο κτίρια, χαρακτηριστικές art nouveau, από τις ελάχιστες στην πόλη. Κλιμακοστάσιο με art nouveau κιγκλιδώματα, ανάγλυφες διακοσμήσεις στις οροφές των κοινόχρηστων χώρων, ανάγλυφη διακοσμητική ταινία που ακολουθεί την κλίση του κλιμακοστασίου, δίφυλλες ξύλινες πόρτες εισόδου στα διαμερίσματα, ιδιαίτερα περίτεχνα υπέρθυρα.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Μέγαρο κατοικιών, στον πιο κεντρικό άξονα της πόλης και τελικά στον μοναδικό που βασίστηκε στο σχέδιο Εμπράρ. Κτίστηκε το 1922 σε σχέδια του Πολιτικού Μηχανικού Ζακ Μωσσέ, (άλλα έργα του οποίου αποτελούν το Ολύμπιον και το Όλυμπος Νάουσα) με αρχικούς ιδιοκτήτες τους Μπιλύρη και Αλεξιάδη.
Σήμερα στεγάζει κυρίως γραφεία και καταστήματα.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο με την απόφαση

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Π.Δ. α/ 02-11-1983 ΦΕΚ 734/Δ/28-11-1983

Πηγές

http://estia.minenv.gr
https://thessarchitecture.wordpress.com

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2020

Μέγαρο Ζενίθ, Ελ. Βενιζέλου 10 & Μητροπόλεως, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη από street View (2014)

Γενική άποψη
Πηγή : https://thessarchitecture.wordpress.com

Λεπτομέρεια όψης
Πηγή : https://thessarchitecture.wordpress.com

Σχέδιο όψης
Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Διεύθυνση : Ελ. Βενιζέλου 10 & Μητροπόλεως, Θεσσαλονίκη

Επωνυμία : Μέγαρο Ζενίθ

Χρόνος Κατασκευής : 1924

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσσέ

Περιγραφή :

Το κτίριο είναι τριώροφο, με ισόγειο και πατάρι. Χαρακτηριστικό δείγμα εκλεκτικισμού με επιρροές νεοκλασικές αλλά και μπαρόκ. Χωρίζεται σε τρεις ευδιάκριτες οριζόντιες ζώνες (βάση-κορμός-στέψη / νεοκλασικισμός). Στην στέψη του 2ου ορόφου παρατηρούμε αετώματα των οποίων η δομή διακόπτεται από τους εξώστες του 3ου ορόφου. Στις όψεις κυριαρχούν οι 11 κορινθιακού τύπου κολώνες που τις χωρίζουν σε κάθετες ζώνες. Το επίχρισμα φέρει απομίμηση ισόδομου συστήματος δόμησης. Υπάρχει έντονη διακοσμητική διάθεση που εκφράζεται και με ανάγλυφες παραστάσεις φυτικών στοιχείων. Στην εξωτερική γωνία της ταράτσας υπήρχε χτιστό κιόσκι το οποίο κατέρρευσε με τον σεισμό του ’78

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Αρχικοί ιδιοκτήτες ήταν κατά το ήμισυ οι αδελφοί Ισακίνο και Ρομπέρτο, που κατείχαν το μεγαλύτερο κοσμηματοπωλείο της Θεσσαλονίκης («Ζενίθ Α.Ε.», εξ ου και η ονομασία του κτιρίου). Το έτερο ήμισυ κατείχαν άλλοι οικοπεδούχοι (Ιωσήφ Σακιτούδη, Λεόν Γιομτώβ, Ζοζέφ Νισσήμ.

Η άδεια για την οικοδόμηση του οικοπέδου (857/14.6.1924) που ήταν από τα ακριβότερα της Θεσσαλονίκης εκδόθηκε πάνω σε μελέτη του μηχανικού Ζακ Μωσσέ. Το κτίριο περιλάμβανε υπόγειο, ισόγειο και τρεις ορόφους.

Το 1943 εγκαταστάθηκαν δημοτικές υπηρεσίες και παρέμειναν μέχρι το 1958.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο με την απόφαση

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Π.Δ. α/02-11-1983 ΦΕΚ 734/Δ/28-11-1983

Πηγές

http://estia.minenv.gr

http://estia.minenv.gr
http://www.salonikajewisharchitecture.com

Σάββατο 15 Αυγούστου 2020

Ελ. Βενιζέλου 34 & Ερμού 16, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη από street View (2014)

Όψη οδού Ερμού
Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Σχέδιο όψεων
Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Διεύθυνση : Ελ. Βενιζέλου 34 & Ερμού 16, Θεσσαλονίκη

Χρόνος Κατασκευής : 1925

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσσέ (Πολιτικός Μηχανικός)

Περιγραφή :
Η όψη επί της οδού Ερμού, σχεδιασμένη να λειτουργήσει ως κύρια όψη, οργανώθηκε συμμετρικά στον κατακόρυφο κεντρικό άξονα, με κεντρικό στοιχείο την τοξωτή είσοδο στο ισόγειο και μία διώροφη καμπυλόμορφη προεξοχή με τρία ανοίγματα. Αυτή πλαισιώθηκε από δυο μικρότερες καμπυλόμορφες προεξοχές, καθώς και από ένα ζεύγος ανοιγμάτων με μικρούς ανεξάρτητους εξώστες. Χαρακτηριστικό στοιχείο ήταν η επιλογή της χρήσης χτιστών κιγκλιδωμάτων.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :
Για την κατασκευή του εκδόθηκε η οικοδομική άδεια με αρ. 1257/25-9-1925 που προέβλεπε πενταόροφη οικοδομή με δύο καταστήματα στο ισόγειο και δεκατέσσερα γραφεία σε καθένα από τους τέσσερις ορόφους.
Τελικά το κτίριο κατασκευάστηκε μέχρι και τον τρίτο όροφο, τηρώντας ωστόσο τον αρχικό σχεδιασμό της όψης.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Π.Δ. α/ 02.11.1983 Δ-734 α/ 28.11.1983

Πηγές

Παρασκευή 12 Ιουνίου 2020

εστιατόριο ΟΛΥΜΠΟΣ - ΝΑΟΥΣΑ, Νίκης 5, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη από street View (2020)

Λεπτομέρεια όψης

Λεπτομέρεια όψης

Λεπτομέρεια όψης

ΥΠΠΟ ΔΙΛΑΠ/Γ/741/35312/6-7-1993 ΦΕΚ 564/Β/28-7-1993

Σχέδιο όψης

Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Διεύθυνση : Νίκης 5, Θεσσαλονίκη

Επωνυμία : εστιατόριο ΟΛΥΜΠΟΣ - ΝΑΟΥΣΑ

Αρχιτεκτονική τάση : Εκλεκτικιστικό

Χρόνος Κατασκευής : 1925-1927

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσσέ

Περιγραφή :

Πρόκειται για μοναδικό δείγμα εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής με στοιχεία νεοκλασικισμού αλλά και έντονα στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Θεσσαλονίκης, έργο του γνωστού αρχιτέκτονα της Θεσσαλονίκης Ζακ Μωσσέ.

Αποτελείται από ισόγειο, ημιώροφο και δύο ορόφους, με συνολικό εμβαδόν πάνω από 900 τ.μ. (κυρίως στην διαμόρφωση της όψης). Ο φέρων οργανισμός του κτιρίου συντίθεται αμιγώς από οπλισμένο σκυρόδεμα και είναι πλαισιακός, δηλαδή χωρίς τοιχώματα. Η πρόσοψη χωρίζεται σε 5 κάθετους άξονες που χωρίζονται με ψευδοπαραστάδες που καταλήγουν σε επίκρανα. Ο δεύτερος και ο τέταρτος κάθετος άξονας διαφοροποιούνται οπτικά με κοίλη διαμόρφωση. Οι δύο αυτοί άξονες φέρουν και την βασική διακόσμηση της πρόσοψης, διακοσμητικά μενταγιόν με κεφαλή γυναίκας και άνδρα.

Το κλιμακοστάσιο βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο της κάτοψης του κτιρίου χωρίς ωστόσο να καταλήγει σε υαλοσκεπή. Το ισόγειο διαθέτει μεγαλύτερο ύψος από τους ορόφους και πιο ανοιχτούς, ενιαίους χώρους για λόγους χρηστικότητας.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Στο ισόγειο του κτιρίου στεγάζεται το ιστορικό εστιατόριο ΟΛΥΜΠΟΣ - ΝΑΟΥΣΑ

Για το κτίριο εκδίδονται δύο οικοδομικές άδειες, η πρώτη το 1923 στο όνομα των Σακιτούδη-Λεών και αφορά μια διώροφη αστική οικία. Η δεύτερη εκδίδεται το 1925 από τον Ζακ Μοσέ, για τον Λεών Γιουδά και αφορά πενταώροφο μέγαρο πολλαπλών χρήσεων. Η δεύτερη είναι και αυτή που επικρατεί τελικά, παρόλο που το τελικό κτίριο δεν εξαντλεί τους ορόφους για τους οποίους αδειοδοτήθηκε.

Από το 1927 έως και το 1994 φιλοξένησε το θρυλικό εστιατόριο Όλυμπος-Νάουσα, περίφημο όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, επειδή κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του συγκέντρωσε πλήθος προσωπικοτήτων από το χώρο της Πολιτικής, του Πνεύματος και της Τέχνης. Οι συνταγές του ήταν ξακουστές και οι παλιοί Θεσσαλονικείς αναπολούν ακόμα τα πιάτα και την ατμόσφαιρά του.

Το 1994, το εστιατόριο έκλεισε και ιδιοκτήτρια πλέον του κτιρίου είναι μεγάλη τράπεζα. Από την τράπεζα έχουνε γίνει προσπάθειες πώλησης του κτιρίου, οι οποίες ωστόσο ήταν ανεπιτυχείς. Ρητή υποχρέωση της ιδιοκτήτριας εταιρείας είναι η διατήρηση και συντήρηση του κτιρίου, που έχει κηρυχθεί έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ΦΕΚ, ήδη από το 1993.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση

Πηγές

http://listedmonuments.culture.gr

Δευτέρα 1 Ιουνίου 2020

Ξενοδοχείο «Continental» (ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ), Καλαποθάκη 12 & Κομνηνών 5, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη από street View (2011)

Λεπτομέρεια μπαλκονιού

Σχέδια όψης

Πηγή : http://www.salonikajewisharchitecture.com

Διεύθυνση : Καλαποθάκη 12 & Κομνηνών 5, Θεσσαλονίκη

Επωνυμία : Ξενοδοχείο «Continental» (ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ)

Αρχιτεκτονική μορφή : Εκλεκτικιστικό

Χρόνος Κατασκευής : 1925-1929

Αρχιτέκτονας : Ζακ Μωσέ

Περιγραφή :

Δείγμα εκλεκτικισμού, περιλαμβάνει ισόγειο, μεσοπάτωμα και τρεις ορόφους. Παρουσιάζει απόλυτη συμμετρία στα ανοίγματα και χωρίζεται σε κάθετους άξονες. Ο κεντρικός τονίζεται με την ύπαρξη της θύρας εισόδου με καμπύλο υπέρθυρο που φέρει διακοσμητικό κλειδί αλλά και με την παρουσία του κεντρικού εξώστη που ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους καθώς είναι ο μοναδικός με μπαλούστρες. Επιπλέον ο κεντρικός άξονας καταλήγει σε καμπύλο αέτωμα με barroque επιρροές. Οι κάθετοι άξονες χωρίζονται με ψευδοκίονες που καταλήγουν σε πλούσια διακοσμημένα ιωνικά επίκρανα και το επίχρισμα φέρει απομίμηση ισόδομου συστήματος.

Η κύρια όψη του κτηρίου επί της οδού Κομνηνών οργανώνεται τριμερώς με τονισμένο τον κεντρικό κάθετο άξονα. Ως βάση του λειτουργεί η μνημειακή τοξωτή είσοδος του ξενοδοχείου προστατευμένη από το προεξέχον κεντρικό τμήμα του εξώστη του πρώτου ορόφου, στηριγμένου σε χτιστά φουρούσια και προστατευμένου από στηθαίο με κιονίσκους. Ως κορμός λειτουργεί η τριώροφη πυργοειδής προεξοχή με κεντρικό άνοιγμα σε κάθε όροφο, που επιστέφεται με καμπυλόγραμμο αέτωμα.

Οι δυο πρώτοι όροφοι οργανώνονται ανάμεσα σε δυο περιμετρικά προεξέχοντα γείσα στο πλάτος των οποίων εντάσσονται όλοι οι εξώστες του πρώτου και του τρίτου ορόφου. Τα κάθετα διαζώματα των δυο ορόφων χωρίζονται από ψευδοκίονες με ιωνικά επίκρανα ενώ η τοιχοποιία φέρει επίχρισμα με σκοτίες.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Κτίστηκε το 1929, με υπ. αριθ. 888/5.7.1924 οικοδομική άδεια σε σχέδια του Ζακ Μωσέ, σε μια περιοχή με υψηλό πρεστίζ που φιλοξένησε και άλλες ξενοδοχειακές μονάδες εκείνη την εποχή. Η αρχική του χρήση ήταν ξενοδοχείο με το όνομα Continental και η ίδια χρήση παραμένει μέχρι και σήμερα. Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο αλλά το 1998, η απόφαση τροποποιήθηκε περιορίζοντας την διατήρηση μόνο στις όψεις του κτιρίου, με αποτέλεσμα αυτές να είναι το μοναδικό αυθεντικό κομμάτι του αρχικού κτιρίου.

Σύμφωνα με την άδεια στο ισόγειο θα υπήρχαν καταστήματα και οι τρεις όροφοι θα χρησιμοποιούνταν ως ξενοδοχείο. Σύμφωνα με τα προσχέδια, κάθε όροφος περιλάμβανε δεκατρία δωμάτια.

Κάποια στιγμή το ξενοδοχείο άλλαξε όνομα σε «Ανδρομέδα» και λειτουργεί μέχρι σήμερα.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Π.Δ. α/ 02-11-1983 ΦΕΚ 734/Δ/28-11-1983

Πηγές

http://estia.minenv.gr