Δημοκρατίας 9, Έδεσσα

Γενική άποψη από street View (2012)

Λεπτομέρει όψης από street View (2012

Λεπτομέρει όψης από street View (2012

Διεύθυνση :  Δημοκρατίας 9, Έδεσσα

 

Αρχιτεκτονική τάση:  Μοντέρνο κίνημα

 

Χρόνος Κατασκευής :  εποχή μεσοπολέμου

 

Περιγραφή :

Πρόκειται για διώροφο κτίσμα, το οποίο καλύπτει το μεγαλύτερο τμήμα του διαμπερούς οικοπέδου με πρόσωπο σε δύο πλατείες: Δημοκρατίας και Ελευθερίας. Η κατασκευαστική δομή του κτίσματος χαρακτηρίζεται από φέροντα οργανισμό με οπλισμένο σκυρόδεμα, ενώ οι τοίχοι πλήρωσης διαμορφώνονται με οπτοπλινθοδομή.

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Είναι κτήριο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής σημασίας, αντιπροσωπευτικό δείγμα του μοντέρνου κινήματος του μεσοπολέμου και από τα ελάχιστα που σώζονται σήμερα στην πόλη της Έδεσσας.

 

Χαρακτηρίστηκε ως μνημείο με την απόφαση

 

Υπ. Πολιτισμού  ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΝΣΑΚ/8202/208/14-03-2007

                           ΦΕΚ 113/ΑΑΠ/28-03-2007

Πηγές 

 

Αρχαιολογικό κτηματολόγιο  https://www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr

 

Συντεταγμένες google :  40.80033, 22.04920

 

κτίριο Ε.Τ.Ε., Δημοκρατίας & Μοναστηρίου, Έδεσσα

Γενική άποψη από street View (2023)

Γενική άποψη από street View (2012)

Λεπτομέρεια όψης από street View (2012)

Λεπτομέρεια εισόδου από street View (2012)

Διεύθυνση :  Δημοκρατίας & Μοναστηρίου, Έδεσσα

 

Επωνυμία :  κτίριο Ε.Τ.Ε.

 

Χρόνος Κατασκευής :  1935

 

Περιγραφή :

Πρόκειται για κτίριο που με μορφολογική οργάνωση όψεων που προσεγγίζει θέματα νεοβυζαντινού στυλ και Μακεδονικής αρχιτεκτονικής.

Το κτίριο έχει ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό και μορφολογικό χαρακτήρα που δανείζεται, με δημιουργικό τρόπο, θέματα από την βυζαντινή παράδοση και τη μακεδονική αρχιτεκτονική (π.χ. πρόπυλο στην κύρια είσοδο, στεγασμένο εξώστη «χαγιάτι» πάνω από το πρόπυλο στην κύρια όψη, παραλλαγή «τόξων» με λοξές κυματοειδείς αντηρίδες, προεξοχές «σαχνισί» στον όροφο, συστοιχίες τριών ανοιγμάτων σε σειρά, συμπαγή στηθαία και στηθαίο με κιονοστοιχία, αναφορές σε δομικά στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κ.λπ.).

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Το κτίριο ανεγέρθηκε περίπου το 1935  και αποτελεί αξιόλογο παράδειγμα κτιρίων που έκτισε η Εθνική Τράπεζα στο διάστημα του μεσοπολέμου.

Αποτελεί αξιόλογο κτίριο του μεσοπολέμου, που σε συμβολικό επίπεδο προβάλλει τη χρήση του ως τραπεζικό κατάστημα, ενώ συγχρόνως συνδυάζει μορφολογικές εμπνεύσεις της ελληνικότητας και της παράδοσης με στοιχεία σύγχρονης τεχνογνωσίας και υλικών, γεωμετρικής καθαρότητας όγκων και απλότητας μορφών.

 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο με την απόφαση

 

Υπ. Μακεδονίας Θράκης  ΥΜΑΘ/3909/14-09-2020  ΦΕΚ 610/Δ/28-09-2020

Πηγές  

 

Υπ. Μακεδονίας Θράκης ΥΜΑΘ

 

Συντεταγμένες google :  40.800416, 22.049620

 

 

Μακεδονομάχων 14 Α-Β, Έδεσσα

Γενική άποψη από street View (2012)

Γενική άποψη από street View (2012)

Λεπτομέρεια όψης από street View (2012)

Διεύθυνση :  Μακεδονομάχων 14 Α-Β, Έδεσσα

 

Χρόνος Κατασκευής :  1928

 

Περιγραφή :

Πρόκειται για δίδυμη οικοδομή με κεραμοσκεπή, με χρονολογία κατασκευής το 1928. Κάθε οικία αποτελείται από δύο διαμερίσματα, ένα στο ισόγειο και ένα στον όροφο. Οι όψεις είναι επίπεδες, διάτρητες από μια σειρά ορθογωνικά ανοίγματα, αποκτούν κάποια πλαστικότητα με τους μικρούς εξώστες του ορόφου που αντιστοιχούν στα ανοίγματα, ενώ είναι σαφείς οι νεοκλασικές επιδράσεις στη μορφολογική οργάνωση των όψεων. Εμφανής οπτοπλινθοδομή διαμορφώνει τις ψευδοπαραστάδες που τονίζουν τις ακμές του κτιρίου καθώς και τα πλαίσια των ανοιγμάτων. Χαρακτηριστικές είναι οι ξυλόγλυπτες νεοκλασικίζουσες πόρτες των εισόδων.

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα αρχιτεκτονικής του Μεσοπολέμου στο χώρο της διατηρητέας συνοικίας "Βαρόσι" της Έδεσσας.

Σήμερα (2024) στεγάζει το Μουσείο Κλασικού Αθλητισμού.

 

Χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με την απόφαση

 

Υπ. Πολιτισμού  ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/240/6370/24-01-1996, ΦΕΚ 94/Β/16-02-1996

Πηγές 

 

Αρχαιολογικό κτηματολόγιο  https://www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr

 

Συντεταγμένες google :  40.801312, 22.052642

 

Αρχ. Μελετίου 41, Έδεσσα

Γενική άποψη (2012) από street View

Λεπτομέρεια όψης από street View (2012)

Λεπτομέρεια όψης από street View (2012)

Διεύθυνση :  Αρχ. Μελετίου 41, Έδεσσα

 

Αρχιτεκτονική τάση:  Τοπική Αρχιτεκτονική

 

Χρόνος Κατασκευής :  β’ μισό του 19ου αιώνα

 

Περιγραφή :

Πρόκειται για κτίριο που αναπτύσσεται σε τέσσερα επίπεδα: ισόγειο, μεσοπάτωμα και δύο όροφοι. Ενδιαφέρουσα είναι η εξωτερική όψη του κτηρίου, όπου στο υπερυψωμένο ισόγειο η πουρόπετρα με τις ξυλοδεσιές ανάμεσα είναι εμφανής ενώ η ζώνη των δωματίων προεξέχει στο δρόμο με τη δημιουργία τριγωνικού σαχνισιού στον α’ όροφο και ορθογωνικού στον β’ όροφο. Η κατασκευή του σπιτιού με βάση τις μορφολογικές λεπτομέρειες της όψης (καμπύλη διαμόρφωση του γείσου της στέγης και της βάσης στήριξης του σαχνισιού του β’ ορόφου, νεοκλασικές αναφορές στη διαμόρφωση των ανωφλίων των ξύλινων πλαισίων των παραθύρων) τοποθετείται στο β’ μισό του 19ου αιώνα.

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Μαζί με το κτίριο στην Αρχ. Μελετίου 39 αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της πόλης στο β΄ μισό του 19ου αιώνα με χαρακτηριστική τυπολογικά οργάνωση (αδελφομοίρια).

 

Χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης και ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με την απόφαση

 

Υπ. Πολιτισμού  ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/31876/2251/14-9-1987, ΦΕΚ 545/Β/14-10-1987

Πηγές 

 

Υπ. Πολιτισμού  http://listedmonuments.culture.gr

 

 

Αρχ. Μελετίου 39, Έδεσσα

Γενική άποψη (2012) από street View

Διεύθυνση :  Αρχ. Μελετίου 39, Έδεσσα

 

Αρχιτεκτονική τάση: Παραδοσιακή αρχιτεκτονική

 

Περιγραφή :

Πρόκειται για κτίριο που διαμορφώνεται σε τρία επίπεδα: ισόγειο και δύο όροφοι. Η εξωτερική όψη είναι απλή στην οργάνωση της και κυριαρχείται από το διώροφο σαχνισί που προεξέχει στο ένα άκρο.

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Μαζί με το κτίριο στην Αρχ. Μελετίου 41 αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της πόλης στο β΄ μισό του 19ου αιώνα με χαρακτηριστική τυπολογικά οργάνωση (αδελφομοίρια).

 

Χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης και ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με την απόφαση

 

Υπ. Πολιτισμού  ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/31876/2251/14-9-1987, ΦΕΚ 545/Β/14-10-1987

Πηγές 

 

Υπ. Πολιτισμού  http://listedmonuments.culture.gr

 

 

Υποσμηναγού Γιάκα 3, Έδεσσα

Γενική άποψη από street View (2012)

Διεύθυνση : Υποσμηναγού Γιάκα 3, Έδεσσα

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Παρουσιάζει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική σημασία, αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα του ρεύματος Art Deco στην πόλη της Έδεσσας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου και είναι ένα από τα ελάχιστα κτίρια της εν λόγω τεχνοτροπίας που διασώζονται έως σήμερα.

 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεώτερο μνημείο με την απόφαση

 

ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΝΣΑΚ/Γ/96740/2238/31-12-2004, ΦΕΚ 32/Β/17-1-2005

Πηγές 

 

http://listedmonuments.culture.gr

 

 

οικία Tσάμη, Αρχ. Μελετίου 44, Έδεσσα

Γενική άποψη

Πηγή :  https://edessaiki.gr

Πριν την αποκατάσταση (2012) από street View

 Διεύθυνση :  Αρχ. Μελετίου 44, Έδεσσα

 

Επωνυμία :  οικία Tσάμη

 

Αρχιτεκτονική τάση:  Τοπική αρχιτεκτονική

 

Χρόνος Κατασκευής :  τέλη του 19ου αιώνα

 

Περιγραφή :

Αποτελεί αξιόλογο και αντιπροσωπευτικό δείγμα τοπικής αρχιτεκτονικής της πόλης του β' μισού του 19ου αιώνα, με νεοκλασικές επιδράσεις στα ξύλινα πλαίσια των παραθύρων και στο καμπύλο γείσο της επίστεψης.

Πρόκειται για διώροφο κεραμοσκεπές κτίσμα με ημιυπόγειο στην πίσω όψη, λόγω της κλίσης του εδάφους. Το ακανόνιστο σχήμα της κάτοψης του ισογείου και οι ορθογωνικοί χώροι στον όροφο που δημιουργούν μια σειρά από σαχνισιά προσδίδουν στο κτίριο ιδιαίτερη πλαστικότητα.

Ξύλινες ψευδοπαραστάδες τονίζουν τις ακμές του κτιρίου και φαίνονται να στηρίζονται στη ξύλινη διαχωριστική κορνίζα των δύο ορόφων. Χαρακτηριστικό στοιχείο επίσης αποτελεί το καμπύλο γείσο επίστεψης του κτιρίου καθώς και η βάση στήριξης των σαχνισιών. Ακόμη μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προεξοχή του τζακιού στην πλευρική όψη.

Στην πλευρική νότια όψη παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον η προεξοχή του ημικυκλικού όγκου της καμινάδας (μπουχαρί ).

Εσωτερικά το κτίριο παρουσιάζει λιτή μορφολογία χωρίς υπερβολές.

Το οικόπεδο στο οποίο βρίσκεται το κτίριο Ο.Τ. 2β είναι συνολικού εμβαδού 529,66 τ.μ. με εμβαδόν κάλυψης κτιρίου 109,67. Η κάλυψη του οικοπέδου είναι 109.67 τ.μ. και το συνολικό ύψος από τον δρόμο είναι 8,22 μ. Οι επιφάνειες των ορόφων είναι 111,73 τ.μ. στο ισόγειο και 122,65 τ.μ. στον όροφο.

Οι χρήσεις ανά όροφο ήταν οι εξής: στο υπόγειο αποθήκες και αχούρι ζώων καθώς και τρεχούμενο ρυάκι στο οποίο έπλεναν τα ρούχα, όπως επίσης και αποχωρητήριο. Στο ισόγειο και στον όροφο υπήρχαν καθιστικά υπνοδωμάτια, κουζίνες και τουαλέτα.

 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Το 2014 ξεκίνησαν εργασίες αποκατάστασης και σήμερα (2021) στεγάζει το Λαογραφικό Εθνολογικό Μουσείο Έδεσσας.

 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση

 

ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/1980/29240/30-7-1986, ΦΕΚ 712/Β/23-10-1986

ΥΑ ΥΜΑΘ/αριθ.σχ.6522 + 6451+7072/97/3-4-1998, ΦΕΚ 269/Δ/5-5-1998

Πηγές 

 

http://estia.minenv.gr/

http://listedmonuments.culture.gr

 

Αρχοντικό Βαλάσα, Μακεδονομάχων 26, Έδεσσα

Γενική άποψη από street View

Διεύθυνση :  Μακεδονομάχων 26, Έδεσσα

Επωνυμία :  Αρχοντικό Βαλάσα

Αρχιτεκτονική τάση :  Τοπική Αρχιτεκτονική

Χρόνος Κατασκευής :  1841

Περιγραφή :

Αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της αστικής αρχιτεκτονικής, όπως αυτή διαμορφώθηκε στην Έδεσσα το α΄ μισό του 19ου αιώνα, και ακόμη αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του παραδοσιακού συνόλου της χριστιανικής συνοικίας (Βαρόσι) της πόλης κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Το αρχοντικό αυτό παρουσιάζει εξωτερικά και εσωτερικά τα γνωρίσματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, ενώ στην αυλή του βρίσκεται οργανωμένο ιδιωτικό παρεκκλήσι. Είναι μάλιστα η μοναδική κατοικία της οποίας ο εσωτερικός διάκοσμος σώζεται έως σήμερα.

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία :

Κτίστηκε το 1841 από τον μεγάλο βαμβακέμπορο Βαλάσα ο οποίος είχε εμπορικές συναλλαγές με την Βιέννη και κυρίως την Αίγυπτο. Η χρονολογία κατασκευής του είναι χαραγμένη στο εξωτερικό δοκάρι στήριξης που βλέπει στην εσωτερική αυλή.

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση

ΥΠΠΟ  ΔΙΛΑΠ/Γ/31876/2251/14-9-1987  ΦΕΚ 545/Β/14-10-1987

ΥΜΑΘ/αριθ.σχ.6522 + 6451+7072/97/3-4-1998  ΦΕΚ 269/Δ/5-5-1998

Πηγές 

http://estia.minenv.gr/

https://www.hellastron.com

https://www.archaiologia.gr

 

Ελληνικό Παρθεναγωγείο, Μεγ. Αλεξάνδρου 8, Έδεσσα

Γενική άποψη (2012) από street View

Είσοδος του Παρθεναγωγείου

Πηγή :  https://www.culture-gate.com

Εσωτερική Είσοδος του Παρθεναγωγείου

Πηγή :  https://www.culture-gate.com

Διεύθυνση : Μεγ. Αλεξάνδρου 8, Έδεσσα 

Επωνυμία : Ελληνικό Παρθεναγωγείο 

Χρόνος Κατασκευής : 1877 

Περιγραφή : 

Ισόγειο, κεραμοσκεπές κτίσμα, το οποίο λόγω κλίσης του εδάφους προκύπτει διώροφο προς το Λόγγο. Οι εξωτερικές όψεις χαρακτηρίζονται για τη συμμετρική οργάνωση των ανοιγμάτων και τις νεοκλασικές επιδράσεις στη μορφολογία (ψευδοπαραστάτες, πλαίσια ανοιγμάτων, καμπύλο γείσο στέγης). Πρόκειται για ορθογώνιο ενιαίο χώρο που διακόπτεται από δυο σειρές ξύλινων υποστυλωμάτων και τη δημιουργία ενός κλειστού χώρου. 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία : 

Αποτελεί αξιόλογο μνημείο - μαρτυρία της άνθησης των Ελληνικών γραμμάτων κατά την Τουρκοκρατία. Το κτίριο κτίσθηκε το 1877, είναι στη συνοικία Βαρόσι δίπλα στην Βυζαντινή Μητρόπολη. 

Η χρονολογία κατασκευής, 1877, είναι γραμμένη στην ιδρυτική επιγραφή πάνω από την κυρία είσοδο, όπου διαβάζεται: 

"Το ορθόδοξον ελληνικόν κοινόν Εδεσσαίων συνεπικουρούντων και φιλόμουσων ξένων, τόδε το σκήνωμα μουσών Πιερίδων ανήγειρε προς φωτισμόν των Εδεσσαίων θυγατέρων έτει από Σωτήρος 1877, μηνί Απρίλιω ... 

Αποτελεί ιδιοκτησία του Δήμου και σήμερα χρησιμοποιείται ως αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση 

ΥΠΠΕ ΔΙΛΑΠ/Γ/1562/31285/28-6-1984 ΦΕΚ 494/Β/24-7-1984

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr

http://odysseus.culture.gr

http://www.edessacity.gr

Μακεδονομάχων 39, Έδεσσα Πέλλα

Γενική άποψη από street View

Γενική άποψη από street View

Διεύθυνση : Μακεδονομάχων 39, Έδεσσα

Περιγραφή :

Αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγματης παραδοσιακής και αστικής αρχιτεκτονικής της Έδεσσας στον 19ο αι. και είναι αναπόσπαστο δείγμα της διατηρητέας συνοικίας "Βαρόσι".

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεώτερο μνημείο με την απόφαση

ΥΠΠΟ  ΔΙΛΑΠ/Γ/1945/34467/24-8-1987  ΦΕΚ 509/Β/22-9-1987

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr