Βίλα Αλλατίνι, Βασ. Όλγας 198 & Πλούτωνος, Θεσσαλονίκη

Γενική άποψη

Πηγή :  https://thessarchitecture.wordpress.com

Διεύθυνση : Βασ. Όλγας 198 & Πλούτωνος, Θεσσαλονίκη 

Επωνυμία : Βίλα Αλλατίνι 

Χρόνος Κατασκευής : 1895 

Αρχιτέκτονας : Vitaliano Poselli

Περιγραφή : 

Τριώροφο, συμμετρικό κτίσμα με ημιυπόγειο. Η κάτοψη έχει το σχήμα Π, και με έναν διάδρομο ενώνεται η πίσω όψη του κτιρίου με ένα ορθογώνιο. Κάθετα αναπτύσσεται ο άξονας συμμετρίας. Υπάρχουν 2 κλιμακοστάσια στο εσωτερικό εκατέρωθεν της εισόδου. Ο κεντρικός άξονας ορίζεται από τα κλιμακοστάσια, το μπαλκόνι του 2ου ορόφου και τα διαφοροποιημένα ανοίγματα και συμβάλλει στην κατακορυφότητα του κτιρίου. Οι πλάγιες προεξοχές επίσης συμβάλλουν σε αυτό. Οι όροφοι σε όλες τις όψεις χωρίζονται από διακοσμητική ταινία από τούβλα και όλα τα παράθυρα και οι μπαλκονόπορτες είναι συμμετρικά ως προς τον άξονα της εισόδου. 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία : 

Κτίστηκε το 1895 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Vitaliano Poselli ως εξοχική κατοικία του Ιταλοεβραίου Καρόλου Αλλατίνη. Βρίσκεται στο Β.Α άκρο της πόλης, ήταν η τελευταία βίλα της περιοχής των Εξοχών και δέσποζε στην Θεσσαλονίκη με απέραντη θέα προς την θάλασσα και τον Χορτιάτη. Με 31 δωμάτια ήταν η μεγαλύτερη και πολυτελέστερη βίλα των Εξοχών όπως αναφέρει στο βιβλίο της “The Sultan” η Joan Haslip. Οι Νεότουρκοι φυλάκισαν εκεί τον σουλτάνο Αβδούλ Χαμίτ ‘Β μετά την επιτυχημένη επανάσταση. Η βίλα φιλοξένησε τον σουλτάνο, το χαρέμι του, αξιωματικούς και υπηρέτες μέχρι τις παραμονές της απελευθέρωσης της πόλης. Μετά την απελευθέρωση στεγάστηκε εκεί κάποια στρατιωτική μονάδα. 

Το 1926 άρχισε να λειτουργεί το πανεπιστήμιο με την Φιλοσοφική Σχολή να στεγάζεται προσωρινά εκεί. Τον Οκτώβρη του 1927 το πανεπιστήμιο μεταφέρεται. Το 1929 το κτίριο επισκευάζεται και προστίθενται 2 πτέρυγες. Κατά την κατοχή υπέστη ζημιές οι οποίες επισκευάσθηκαν το 1948. Χρησιμοποιήθηκε έπειτα σαν παράρτημα του στρατιωτικού νοσοκομείου 424 και από το 1979 στεγάζει την Νομαρχία Θεσσαλονίκης. 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση 

ΥΑ Α/Φ31/23549/3080/16-6-1977 ΦΕΚ 718/Β/30-7-1977

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr

https://thessarchitecture.wordpress.com

Βίλα Πετρίδη, Αναγεννήσεως 10 & Καζαντζάκη , Θεσσαλονίκη

Όψη οδού Αναγεννήσεως από street View (2019)

Όψη οδού Καζαντζάκη από street View (2019)

Οροφογραφία

Πηγή :  http://www.openhousethessaloniki.gr

Διεύθυνση : Αναγεννήσεως 10 & Καζαντζάκη , Θεσσαλονίκη 

Επωνυμία : Βίλα Πετρίδη 

Αρχιτεκτονική τάση : Εκλεκτικιστικό 

Χρόνος Κατασκευής : 1900-1910 

Περιγραφή : 

Πρόκειται για ένα πολύ αξιόλογο δείγμα εκλεκτικιστικού ύφους των αρχών του αιώνα, που αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες με εντυπωσιακό πλούτο ανάγλυφου διακόσμου. Η βάση του κτιρίου (ημιυπόγειο) είναι κτισμένη με πέτρα που παρουσιάζει αρμολόγημα και τούβλο που πλαισιώνει τα παράθυρα και τις γωνιακές παραστάδες. Τα παράθυρα φέρουν απλό γραμμικό πλαίσιο με διαφορετικά ανάγλυφα στην ποδιά. Την επίστεψη του κτιρίου αποτελεί απλή κορνίζα, κοσμήματα και συμπαγές στηθαίο με καμπύλα τμήματα που διακόπτονται από πεσσούς στην προέκταση των ψευδοπαραστάδων. Εντύπωση προκαλεί ο πλούτος του ανάγλυφου διακόσμου. 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία : 

Ιδιοκτήτης υπήρξε εύπορος Βούλγαρος ο οποίος δεν πρόλαβε να κατοικήσει το αρχοντικό, καθώς έφυγε από την πόλη μετά την απελευθέρωση της το 1912 και την είσοδο του Ελληνικού στρατού. Οι εξαιρετικές μορφές των λιονταριών που διακρίνονται σε διάφορα σημεία της εξωτερικής διακόσμησης του κτιρίου πιστεύεται πως συνδέονται με την καταγωγή του ιδιοκτήτη και το λιοντάρι ως εθνικό σύμβολο του Βουλγαρικού έθνους. 

Το 1917 το κτίριο περιήλθε στην Οικογένεια Πετρίδη ενώ κατοικήθηκε έως το 1960. 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση 

ΥΠΠΕ ΔΙΛΑΠ/Γ/2123/43538/21-8-1984 ΦΕΚ 725 Β/11-10-1984

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr

https://inthessaloniki.com

Οικία Εμ. Μαγκάκη, Μπαμπαγιώτου 3, Ερμούπολη

Γενική άποψη (2014) από street View

Λεπτομέρεια εισόδου (2014) από street View

Λεπτομέρεια κιγκλιδώματος εισόδου (2014) από street View

Λεπτομέρεια κιγκλιδώματος (2014) από street View

Διεύθυνση : Μπαμπαγιώτου 3, Ερμούπολη 

Επωνυμία : Οικία Εμ. Μαγκάκη 

Χρόνος Κατασκευής : 1870 

Αρχιτέκτονας : Κ. Κοκκίνης 

Περιγραφή : 

Πρόκειται για τριώροφο με μαρμαρόπετρες και κονίαμα στους αρμούς, τονισμένο με οριζόντιες γραμμές που απολήγει στο κέντρο σε κτιστό αέτωμα. Οι εξώστες στηρίζονται σε απλά φουρούσια και φέρουν σιδεριές, τα πλαίσια των ανοιγμάτων είναι ξύλινα με παραθυρόφυλλα γερμανικού τύπου. Πάνω από τις δυο πόρτες εισόδου υπάρχουν ψηλοί φεγγίτες με σιδεριές. 

Μαρμάρινα σκαλοπάτια στις εισόδους. 

Χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο έργο τέχνης λόγω της εξαιρετικής μορφολογικής, αρχιτεκτονικής και αισθητικής του αξίας με την απόφαση 

ΥΠΠΟ ΔΙΛΑΠ/Γ/989/16681/10-8-1987 ΦΕΚ 475/Β/3-9-1987

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr

1ο Γυμνάσιο (παράρτημα) (Βίλα Μοδιάνο), Βασ. Όλγας 3-5, Θεσσαλονίκη

Πριν την αποκατάσταση (2012)

Φωτογραφία από https://thessarchitecture.wordpress.com

Μετά την αποκατάσταση (2016)

Φωτογραφία από https://thessarchitecture.wordpress.com

Λεπτομέρεια οροφής

Πηγή :   https://thessarchitecture.wordpress.com

Λεπτομέρεια οροφής

Πηγή :   https://thessarchitecture.wordpress.com

Διεύθυνση : Βασ. Όλγας 3-5, Θεσσαλονίκη 

Επωνυμία : 1ο Γυμνάσιο (παράρτημα) (Βίλα Μοδιάνο) 

Αρχιτεκτονική τάση : Νεοκλασικό 

Χρόνος Κατασκευής : 1890-1900 

Περιγραφή : 

Αποτελεί αξιόλογο δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής. 

Πρόκειται για ορθογώνιο κτίριο αποτελούμενο από ημιυπόγειο και δύο ορόφους. Το κτίριο είναι συμμετρικό ως προς τους δύο άξονες και ο κάθετος άξονας τονίζεται από την ύπαρξη της εισόδου και του εσωτερικού εξώστη με μπαλούστρα. Ψευδοπαραστάδες με κορινθιακά επίκρανα τονίζουν τις ακμές τον όγκων του κτιρίου και η απόληξη του έχει περιμετρικό γείσωμα με χτιστό στηθαίο. Στο εσωτερικό, ανακαλύφθηκαν υπέροχες τοιχογραφίες και οροφογραφίες, οι οποίες αποκολλήθηκαν, στάλθηκαν στην Αθήνα για αποκατάσταση και επανατοποθετήθηκαν στην θέση τους! Το κάθε δωμάτιο έχει διαφορετικό θέμα διακόσμησης και εικάζεται ότι ο καλλιτέχνης δεν χρησιμοποίησε πατρόν για τον σχεδιασμό τους. 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία : 

Το 1899, ο Γιόσεφ Μοδιάνο αγόρασε το οικόπεδο και έκτισε ένα μεταξουργείο. Στη συνέχεια έκτισε αυτή την διώροφη κατοικία για να στεγάσει την οικογένειά του. Οι Μοδιάνο μαζί με τους Αλλατίνι υπήρξαν οι πιο δυνατές εβραϊκές οικογένειες της Θεσσαλονίκης και μαζί χειρίζονταν το μεγαλύτερο ποσοστό του εμπορίου της πόλης. Μετά τον θάνατο του Γιόσεφ Μοδιάνο, η οικία πέρασε στους κληρονόμους του. Κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου, η οικογένεια εκδιώχθηκε από τους Ναζί και το σπίτι περιήλθε στο Ιταλικό Κράτος. Μετά την λήξη του πολέμου το ακίνητο ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο, ως περιουσία εχθρικού κράτους και ένα μικρό ποσοστό αποδίδεται στους μακρινούς πλέον κληρονόμους. 

Από το 1946 έως και το 1958 φιλοξενεί πρόσφυγες και το 1960 μετατρέπεται σε παράρτημα του Α Γυμνασίου Αρρένων, που βρίσκεται στο διπλανό οικόπεδο. Τότε κατεδαφίζεται το μεταξουργείο και το θερμοκήπιο που βρισκόντουσαν πίσω από την κατοικία. Ο σεισμός του 1978 προκαλεί ανεπανόρθωτες ζημιές στο κτίριο και η εκκένωσή του είναι απαραίτητη. Το κτίριο αφήνεται στην τύχη του, μέχρι το 2014 οπότε ξεκινάει η αναστύλωσή του. Με τα ταβάνια να έχουν καταρρεύσει, τις σκάλες και τα πατώματα να μην υπάρχουν πια το κτίριο υφίσταται εργασίες μεγάλου εύρους. Τον Μάρτιο του 2016, ξανανοίγει πλήρως αποκατεστημένο στην παλιά του αίγλη. 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση 

ΥΠΠΕ ΔΙΛΑΠ/Γ/1485/40886/15-06-1979 ΦΕΚ 767/Β/08-09-1979

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr

http://odysseus.culture.gr

https://thessarchitecture.wordpress.com

Φωτογραφίες εσωτερικού: Μότσανος Λάζαρος

αρχοντικό Λογιωτατίδου, Π. Ηρειώτη, Ιωάννου Γκίκα & Λεωφ. Δημοκρατίας, Αίγινα

Γενική άποψη

Φωτογραφία :  Dina Chatzina

Λεπτομέρεια δώματος

Φωτογραφία :  Dina Chatzina

Διεύθυνση : Π. Ηρειώτη, Ιωάννου Γκίκα & Λεωφ. Δημοκρατίας, Αίγινα 

Επωνυμία : αρχοντικό Λογιωτατίδου 

Περιγραφή : 

Αξιόλογο παραδοσιακό κτίριο με νεοκλασικά στοιχεία, συμμετρικό με διαχωριστική λωρίδα στους ορόφους. Η οροφή καταλήγει σε γείσο και οι όψεις του κτιρίου πλαισιώνονται με πεσσούς με στέψη από κιονόκρανα. Οι εξώστες τονίζουν τον κύριο άξονα και στηρίζονται σε γλυπτά φουρούσια. Τα ανοίγματα του ισογείου είναι τοξωτά, το δε κτίσμα του δώματος καλύπτεται με τη στέγη που προεκτείνεται του κτιρίου ως στέγαστρο και στηρίζεται σε ξύλινες κολώνες, αλλοιώνοντας τη μορφολογία του αξιόλογου κτιρίου 

Το ένα τμήμα του κτιρίου έχει στοιχεία χαρακτηριστικά των νεοκλασικών κτισμάτων του νησιού, όπως γωνιακές παραστάδες με κορινθιάζοντα επίκρανα, μαρμάρινοι εξώστες με λαξευτά φουρούσια και περίτεχνες σιδεριές. 

Το δεύτερο τμήμα του κτιρίου έχει μορφή "Λαϊκής αρχιτεκτονικής" με όψεις απλές και ξύλινα κουφώματα καρφωτά ή ταμπλαδωτά. Χαρακτηριστικό μορφολογικό και λειτουργικό στοιχείο της οικοδομής είναι το εξωτερικό πέτρινο κλιμακοστάσιο, που οδηγεί εσωτερικά σε χαγιάτι και συντελεί στη σαφή διάκριση των όγκων των δύο παραπάνω τμημάτων του αρχοντικού 

Ιστορικά λαογραφικά στοιχεία : 

Αυτό το σπίτι χρησίμευσε επί Καποδίστρια ως γαλλική πρεσβεία, Εκεί έμεινε ο Γάλλος πρεσβευτής Ρουάν. Το ενοίκιο είχε καθοριστεί στα 11 τάλιρα δίστηλα. Σ αυτό το σπίτι φιλοξενήθηκε ο στρατηγός Μαιζών, όταν ηρθε στην Αίγινα, όπου έγινε λαμπρή υποδοχή. Αργότερα, φιλοξενήθηκαν ο Όθων και η Αμαλία. Ο Γεώργιος Λογιωτατίδης στάθηκε από τους σημαντικότερους προκρίτους αρχηγός της Επανάστασης στην Αίγινα, παραστάτης στις εθνικές συνελεύσεις, δημογέροντας, κριτής, μέλος της Επιτροπής Καταλυμάτων. Επί Όθωνος ήταν βουλευτής και δήμαρχος. Είναι ο πρώτος βουλευτής της Αίγινας μετά την επανάσταση της Γ' Σεπτεμβίου 

Το σπίτι έχει επισκευαστεί και συμπληρωθεί κατά καιρούς. Η πλευρά της παραλίας είναι νεότερη. Εκεί ήταν ωραίο νεοκλασικό του τέλους του 19ου αιώνα. Μόλις κατόρθωσαν να διασωθούν τα μπαλκόνια με τα μαρμάρινα φουρούσια και τις καλλιτεχνικές σιδεριές, αλλά σχεδόν καταστράφηκαν τα καμαρωτά παράθυρα του ισογείου. Το πίσω μέρος του σπιτιού που κατεδαφίστηκε σχεδόν εντελώς, ήταν πολύ παλαιότερο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ήταν χτισμένο με πέτρα κάτω και επάνω με ξυλοδεσιές, όπως και άλλα παλιά σπίτια της εποχής της Επανάστασης. Στο ισόγειο υπήρχαν μαγαζιά και αποθήκες, δεν αποκλείεται παλαιότερες από τα 1800. 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση 

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. 76769/5180α/25-08-1992 ΦΕΚ 1007/Δ/02-10-1992 

ΥΠΠΕ ΔΙΛΑΠ/Γ/1150/46890/15-07-1981 ΦΕΚ 478/Β/17-08-1981

Πηγές 

http://estia.minenv.gr

http://listedmonuments.culture.gr

Γεωργία Κουλικούρδη « Αίγινα» Εκδόσεις Πέτρα 2006 

Παυσανίου 9 & Στασινού 1, Αθήνα

Γενική άποψη

Φωτογραφία :  Γ. Κουνενής

Διεύθυνση : Παυσανίου 9 & Στασινού 1, Αθήνα 

Αρχιτεκτονική τάση : Νεοκλασικό

Χρόνος Κατασκευής : 1900 

Περιγραφή : 

Κτιριολογικά αποτελείται από ισόγειο κατάστημα και τον όροφο κατοικία με είσοδο από την οδό Στασινού 1. Μορφολογικά χαρακτηρίζεται από λιτή νεοκλασική τεχνοτροπία και τους άξονες συμμετρίας στις όψεις του. Κυρίαρχα στοιχεία του ισογείου είναι τα μεγάλα ανοίγματα και στις δύο όψεις του με παραστάδες που καταλήγουν σε λιτά κιονόκρανα και η ξύλινη ταμπλαδωτή πόρτα της εισόδου προς τον όροφο το μόνο στοιχείο που διαταράσσει την συμμετρία των όψεων με απλές μαρμάρινες παραστάδες, επιστύλιο και αέτωμα. Τα παράθυρα τονίζονται από ελαφρά προεξέχοντα πλαίσια, τα οποία περιβάλλουν το θωράκιο των παραθύρων. Πάνω από τα πλαίσια υπάρχουν γείσα στην οδό Παυσανίου. Στον όροφο υπάρχουν δύο εξώστες - μαρμάρινα φουρούσια - χυτοσιδηρά κιγκλιδώματα. Οι όροφοι χωρίζονται από απλή τραβηχτή περιμετρική κορνίζα που περιβάλλει την στάθμη του δαπέδου του ορόφου και στις δύο όψεις. Το κτίριο καταλήγει σε λιτή στέγη με προεξέχον γείσο με οδόντες στο σημείο έδρασης της κεραμοσκεπής στέγης. Χαρακτηριστικός είναι ο περιβάλλων αυτού χώρος του κτιρίου με τον φοίνικα. 

Επίσης έχει αξιόλογο ζωγραφικό διάκοσμο, στον όροφο με νεοκλασικά μοτίβα και εξαίρετες διακοσμητικές γιρλάντες. 

Ιστορικά Λαογραφικά στοιχεία : 

Είναι αξιόλογο δείγμα αρχιτεκτονικής στην Αθήνα, με τυπική διαμόρφωση καταστημάτων στο ισόγειο και κατοικίας στον όροφο. 

Χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ως έργο τέχνης με τις αποφάσεις 

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. 60830/2830/27-06-1995  ΦΕΚ 337/Δ/16-05-1995 

ΥΠΠΟ ΔΙΛΑΠ/Γ/3472/62782/6-12-1994 ΦΕΚ 31/Β/20-1-1995

Πηγές 

http://listedmonuments.culture.gr

http://estia.minenv.gr/

Κυρατσού (πρώην Κιλκίς) & Πίνδου 10, Κοζάνη

Γενική άποψη από street View (2014)

Διεύθυνση : Κυρατσού (πρώην Κιλκίς) &  Πίνδου 10, Κοζάνη 

Αρχιτεκτονική τάση : Εκλεκτικιστικό 

Χρόνος Κατασκευής : 1920-1930 

Περιγραφή : 

Τυπικό εκλεκτικιστικό με πλούσια εξωτερική διακόσμηση και το απαραίτητο στέγαστρο του εξώστη στην πλευρά που βλέπει στην αυλή. Κυριαρχούν κλασικιστικά στοιχεία. 

Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεότερο μνημείο με την απόφαση 

Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. 21748/1189α/16-03-1987 ΦΕΚ 374/Δ/05-05-1987 

Πηγές 

http://estia.minenv.gr